وحید امیری فعال رسانه در یادداشتی نوشت: بافت تاریخی بوشهر، این گنجینه معماری خلیج فارس، نگینی است که در کرانه خلیج فارس میدرخشد؛ با بناهایی منحصربهفرد، معماری منحصربهفرد و عناصر معماری که در آن به کار رفته، یکی از بافتهای تاریخی بینظیر، بهخصوص در کرانه خلیج فارس و جنوب ایران است.
این بافت گنجینهای است که از گذشته دور با معماری بومی و غیربومی تلفیق یافته و این خلاقیت بینظیر در حوزه معماری از خود به جای گذاشته است. معماری بافت تاریخی بوشهر علاوه بر اقلیم، بر معنویت هم استوار است؛ معماریای که وقتی به درون آن نگاه میکنیم، تلفیقی از عناصر معماری بومی بوشهر، معماری خارج از بوشهر و فرهنگ اقوام مختلف را در خود جای داده است؛ مثل معماریهایی که در بمبئی هند، زنگبار، مدیترانه و بخشهایی از اروپا مشاهده میکنیم و بخشی از آنها را در این معماری بینظیر بافت تاریخی بوشهر میبینیم.
این مجموعه چند هکتاری که دارای عمارتهای بینظیری از دو طبقه و سه طبقه گرفته تا تکطبقه است، همه فرهنگ بومی جنوب و اقلیم جنوب را یادآور میشود. این بافت تاریخی بینظیر، یکی از سرآمدهای بافتهای تاریخی بوده که دروازه ورودی گفتوگوی ملتها و تمدنها بوده و دروازه ورودی فرهنگ، هنر و صنعت محسوب میشده است و حوزه خیلی از اولینها، مثل روزنامه، رسانه، سینما و خیلی از اتفاقات دیگر بوده که در این مجموعه فرهنگی جای گرفته است.
انسانهای بزرگی در این شهر رشد کردند و صاحب هنر، فرهنگ و صنعت بودند.
این بافت که مربوط به دوره قاجار است، با توجه به افول بوشهر در حوزه تجارت و بازرگانی، در یک بازه زمانی عمارتها و ابنیههای تاریخی و معماری این محدوده نیز به همین طبع در این بازه زمانی از فعالیت متوقف شد.
ولی این معماری آنقدر غنی است که هر وقت از آن میگوییم، همیشه پر از حرف، گفتوگو، هنر و انسانیت است.
اقدامات خوبی در این سالهای اخیر که کار را شروع کردیم، انجام شده است. در وهله اول، بحث طرح جامع بافت تاریخی بوشهر بوده که ضوابط اختصاصی آن پس از سالها پیگیری ابلاغ شد؛ در حوزه مرمت، احیا و باززندهسازی و همچنین کنترل و نظارت بر بناهایی که در حال ساختوساز هستند تا بر اساس ضوابط اختصاصی بافت انجام شوند.
اقدامات زیرساختی با کمک دستگاههای اجرایی که یکی از اولویتهای اصلی ما در این محدوده بوده، بحث فاضلاب، احیای بناهای تاریخی، تعویض لولههای فرسوده انتقال آب و بهسازی شبکه معابر و محورهای اصلی بافت تاریخی بوشهر از اولویتهای اصلی بوده که با مشارکت دستگاههای اجرایی، شهرداری، راه و شهرسازی و دستگاههای زیرساختی مثل برق و آب شکل گرفته است.
بافتی که شاید ۱۵ سال پیش در آن قدم میزدی، پر از حیوانات، وسایل نامناسب و فضایی متروکه بود، اما اتفاق مهم و شاخص این بود که با ورود بخش خصوصی، بافت تاریخی جان تازهای گرفت.
هنرمندان و معماران وارد این بافت شدند و خانههایی که مخروبهای بیش نبودند و فاقد استفاده بودند، با احیای مجدد به یکی از اماکن زیبای بافت تبدیل شدند.
خانه خاتمیفر در محله دهدشتی یکی از بناهایی بود که با مرمت و احیا تبدیل به یک مکان فاخر شد و محل تجمع هنرمندان و فرهنگدوستان شد.
کمکم بافت شکل بهتری گرفت، محورها ساماندهی شد، کوچهها سنگفرش شد و روشنایی در کوچهپسکوچههای بافت انجام شد. اهالی ساکن بافت که از این محدوده رفته بودند، به منازل خود برگشتند و در چند سال اخیر با پرداخت نزدیک به ۷۰۰ میلیارد ریال تسهیلات در حوزه گردشگری و صنایع به سرمایهگذاران بخش خصوصی، بیش از ۱۷ پروژه در این محدوده آغاز به کار کرد و شاهد احیای مجدد بناها بودیم که تبدیل به عمارتهای شاخص شدند.
خیلی از فرهنگدوستان، هماستانی و غیربوشهری، با رغبت تمام ورود کردند و با خریدن بناهای قدیمی بافت و احیای آنها با کاربری پذیرایی و اقامتی، به رونق بافت کمک کردند.
ما امروز هتلبوتیک ژرمانسیکا، شالو، ریحا، حاج رئیس، خانه سرهنگ، خانه تنگستانی، خانه گلشن و دیگر عمارتها را داریم که با تعمیر و مرمت شکل گرفتند.
بافت بوشهر امروز مرده و فرسوده نیست؛
روح دارد،
جریان دارد،
ضربان دارد
و مثل نگینی بر کرانه خلیج فارس میدرخشد.
مساجد، حسینیهها و تکایای بافت تاریخی که کانون اجتماعات مذهبی و آیینی هستند، احیا شدند.
مسجد شیخ سعدون مرمت شد. میدان رئوفیه و مسجد شنبدی مرمت و ساماندهی شد. مسجد شنبدی تقویت و مرمت است. مسجد المهدی، مسجد کوفه، مسجد بهبهانی، مسجد امام و مسجد دهدشتی ساماندهی شدند و بخشی از وسایل سرمایشی این مکانهای مقدس برای استفاده مردم تأمین و تجهیز شد.
اینها مکانهایی بودند که نقش اصلی در احیای بافت دارند. مساجد کانون توجه به فرهنگ و هنر یک مجموعه تاریخی هستند.
با کمک، پیگیری، مطالبهگری و تعاملات با مردم توانستیم با همت و همیاری شهرداری، شورای شهر و ادارهکل راه و شهرسازی، کوچهپسکوچههای بافت را احیا کنیم.
اینها اقداماتی بوده که در ۱۰ سال اخیر انجام شده است.
کارهای بسیار ارزشمندی در این مجموعه انجام شده، ولی این پهنه نیازمند کمک دستگاههای متولی و زیرساختی و همیاری مردم دارد.
ادارهکل میراثفرهنگی با عنوان یک دستگاه نظارتی بر روند اجرای عملیات دستگاههای اجرایی در حوزه بناهای تاریخی بوده و نظارت دارد و یک دستگاه ناظر است.
رویدادهای فرهنگی بسیار زیادی در بافت تاریخی بوشهر انجام شد و این رویدادها باعث شد که بهعنوان یکی از بافتهای فرهنگی و گردشگری شاخص در کشور معرفی شود.
رویدادهای فرهنگی نظیر تعزیهخوانی، شروهخوانی، آیینهای غنی عزاداری چون سینهزنی، سنج و دمام، برحیدری، چاوشخوانی و در حوزه موسیقی، اجرای موسیقی اصیل محلی در کنار دیگر میراث ناملموس فرهنگی، باعث شد که روح دیگری در این بافت دمیده شود.
بافت هنوز جای کار دارد.
بخشی از بناها در اختیار دیگر دستگاههای دولتی بوده که بر اساس قانون باید برای مرمت و احیا ورود کنند یا به بخش خصوصی واگذار شود.
منکر نمیشویم که بخشی از بافت هنوز مخروبه مانده که مربوط به مالکان این بافت بوده و آغوش ما باز بوده و آمادگی اعطای تسهیلات حمایتی در حوزه احیا، مرمت و تبدیل به یک مکان گردشگری برای استفاده گردشگران را داریم.
درِ میراثفرهنگی بر روی تمامی ساکنین این محدوده جهت کمک، بر اساس ضوابط، باز است.
امیدواریم با اجرای برنامههای پیشرو در پلن مدیریتی ادارهکل در خصوص دیگر محورها و بناها، بخش دیگری از نواقص این پهنه ارزشمند مرتفع شود.
این میراث گرانبها زنده بوده و زنده خواهد ماند.
انتهای پیام/
نظر شما